General

Avrupa Patent Ofisi’nde (“EPO”) Teknik Katkı: COMVIK ve G 0001/19 Yaklaşımı

EPO nezdinde bilgisayar uygulamalı buluşlara ilişkin yapılan başvuruların önemli bir kısmı, “teknik katkı bulunmadığı” gerekçesiyle reddedilmektedir. Bu durum çoğu zaman hukuki bir değerlendirme olarak görülse de başvurunun teknik yönlerinin yeterince açık ve somut şekilde ortaya konulmamasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bir algoritmanın çalışıyor olması tek başına yeterli değildir; EPO, bu algoritmanın hangi teknik problemi çözdüğünü ve teknik sisteme nasıl bir katkı sağladığını açık şekilde görmek ister.

Bilgisayar uygulamalı buluşlar, yazılım ve yapay zekâ alanında önemli bir yer tutuyor olmasına rağmen teknik katkının açık şekilde ortaya konulması halen kritik öneme sahiptir. EPO’nun bu konudaki yaklaşımı, özellikle COMVIK (T 0641/00) ve G 0001/19 kararlarıyla belirlenmiştir.

T 0641/00 sayılı COMVIK kararı

T 0641/00 sayılı COMVIK kararı, bilgisayar uygulamalı buluşlarda teknik ve teknik olmayan unsurların ayrımını ortaya koyan temel kararlardan biridir. Bu kararlar doğrultusunda, teknik katkının, sadece buluş basamağı değerlendirmesinde dikkate alınacağı ve teknik olmayan unsurların problemin çerçevesini belirlemesine karşın buluş basamağına doğrudan katkı sağlamayacağı kabul edilmiştir.

Bu çerçevede, bir algoritmanın yalnızca iş mantığını açıklaması veya kullanıcı arayüzüne ilişkin düzenlemeler içermesi patentlenebilirlik için yeterli görülmemektedir. Buna karşılık, algoritmanın teknik bir sistem üzerinde somut bir iyileşme sağlaması, örneğin veri işleme süresini azaltması veya sistem performansını artırması durumunda teknik katkıdan söz edilebilmektedir.

COMVIK yaklaşımı, başvuru stratejisi açısından kritik öneme sahiptir. Söz konusu yaklaşımda buluşun teknik yönleri açık, anlaşılır ve somut şekilde ortaya konulmalı; teknik katkı yalnızca bir sonuç olarak değil, bu sonuca hangi teknik unsurlar ile ulaşıldığını gösterecek şekilde ifade edilmelidir. Bu yaklaşım, teknik katkının yalnızca belirtilmesini değil, somut teknik unsurlar üzerinden gösterilmesini zorunlu kılar.

G 0001/19 Kararı: Bilgisayar Simülasyonları

G 0001/19 kararı, bilgisayar simülasyonlarının patentlenebilirliğine ilişkin yaklaşımı netleştiren önemli kararlardan biridir. Söz konusu karara göre simülasyonların teknik nitelik taşıyabilmesi için iki temel kriter öne çıkmaktadır, bunlar; simülasyonun teknik bir problemi çözmesi ve ölçülebilir teknik bir etkinin doğmasıdır. Bir diğer değiş ile simülasyonlar, fiziksel bir sistemle doğrudan etkileşim içinde olmasalar dahi, teknik bir sistemi etkileyerek somut bir katkı sağladıkları takdirde patentlenebilir kabul edilebilmektedir. Örneğin enerji verimliliğini artıran kontrol algoritmaları, donanım performansını iyileştiren simülasyon modelleri ve üretim süreçlerinde hata oranını azaltan otomasyon simülasyonları bunlardan başlıcaları olarak sayılabilir. Görüldüğü üzere, G 0001/19 kararıyla birlikte EPO, simülasyonların değerlendirilmesinde yalnızca modelin teorik doğruluğuna değil, bu modelin teknik bir sistem üzerindeki etkisine odaklanmıştır.

Uygulamada en sık karşılaşılan hata ise teknik katkının bir sonuç olarak ifade edilmesi, ancak bu sonucun nasıl elde edildiğinin açıklanmaması olarak belirtilmektedir. Oysa, “Daha hızlı”, “daha verimli” veya “optimize edilmiş” gibi ifadeler, teknik etkiyi tek başına ortaya koymamaktadır. Bunlar yerine EPO hangi teknik problemin hangi teknik unsurlar ile çözüldüğünü ve elde edilen iyileşmenin teknik olarak nasıl ortaya çıktığının belirleyici olduğunu kabul etmektedir.  Dolayısıyla bu sorulara açık ve tutarlı yanıt verilememesi durumunda, başvuru teknik katkı eşiğini geçemez ve buluş basamağı değerlendirmesinde olumsuz sonuçlanması kaçınılmazdır.

COMVIK ve G1/19 Kararlarının Önemi

COMVIK (T 0641/00) ve G 0001/19 kararları, bilgisayar uygulamalı buluşlarda teknik katkının yalnızca belirtilmesinin yeterli olmadığını; bu katkının başvuruda açık, somut ve teknik olarak temellendirilmiş şekilde ortaya konulması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Bu kararlar, EPO yaklaşımının sistematik ve tutarlı bir çerçeveye dayandığını göstermektedir.

Patent başvurularında buluşun teknik yönlerinin doğru şekilde yapılandırılması ve teknik katkının hangi teknik unsurlar aracılığıyla sağlandığının açık biçimde ortaya konulması, başvurunun başarısı açısından belirleyici rol oynar.

Bu nedenle, Avrupa için patent başvurusu hazırlarken teknik katkının yalnızca belirtilmesi yeterli değildir; teknik katkının başvuruda somut teknik unsurlar ile nasıl sağlandığının açık ve tutarlı biçimde gösterilmesi gerekir.

Teknik katkının bu şekilde açık ve somut biçimde ortaya konulması, inceleme sürecinde başvuru sahibi açısından önemli bir avantaj sağlayabilmektedir.